بازی تخته نرد یک بازی سنتی ایرانی است و صدالبته که نرادان ایرانی تخته نرد را فراتر از یک بازی ساده و برای برد باخت میبینند. قهرمانی در میان ایرانیان از گذشته ریشه در پهلوانی و جوانمردی داشته و این رسم پهلوانی و جوانمردی در بازی سنتی تخته نرد نیز رعایت شده است. همانطور که در ورزش های زورخانه ای یا کشتی برای رفتن به گود و تشک ورزشکار خاک را میبوسد و رخصت طلب میکند در تخته نرد نیز بازیکن برای شروع بازی از حریف و پیشکسوت خود به رسم ادب و احترام ، اجازه می گیرد و جالب آنکه این احترام و جوانمردی نه تنها در قبل و بعد از بازی که در حین بازی و در حرکت دادن مهره ها نیز وجود دارد.
نوع ایرانی بازی نرد ( تخته نرد سنتی ) به غیر از دو سه کشور خاور میانه در هیچ کجای دنیا رایج نیست و بازی نمی شود. هرچند نحوه ی چینش و حرکت مهره های مانند بازی معمولی تخته نرد است اما حساب کتاب بازی در این نوع نرد کاملا متفاوت از بازی بک گمون غربی است و تنها دلیل آن وجود قوانین نا نوشته ایست که بر اساس بازی جوانمردانه بر بازی حکم فرماست.

قوانین تخته نرد سنتی ( ایرانی )
1-شروع بازی
*برای شروع بازی هر دو نراد تاس میریزند و هر کدام تاس بیشتری را آورد بازی را شروع میکند
* بازیکن قبل از آغاز مسابقه و به رسم ادب از حریف خود اجازه میگیرد
* در ادامه بازی بازیکن پیروز ، شروع کننده هر دست خواهد بود
2- قانون دست به مهره :
*بازیکن به محض اینکه مهره ای را لمس کند باید آن مهره را حرکت دهد
* بازیکن اجازه ندارد برای انجام بازی و اجرای تاس خود ، مهره هایی بیشتر از حد معمول حرکت دهد
* بازیکن اجازه ندارد پس از حرکت بازی خود را تغییر دهد
3- حرکت مهره ها
* بازیکن اجازه ندارد در 6 خانه ی آخر ( خانه ی خودی ) مهره ی حریف را زده و پس از آن روی مهره های دیگر خودی پناه ببرد. به عبارت دیگر مهره ای که مهره های حریف را میکشد نباید از مجازات و قصاص فرار کند ( زدن چند مهره گشاد حریف با یک مهره به شرط اینکه مهره روی مهره های دیگر فرار نکند ، آزاد است )
* بازیکن اجازه ندارد در پایان بازی و هنگام خوردن مهره ها ، مهره ی حریف را بزند و مهره را بخورد و از زمین بازی خارج کند مگر به حکم تاس یعنی اینکه بازیکن چاره ی دیگر نداشته باشد و باید حتما همه ی تاس های خود را بازی کند
* اگر شرایطی برای بازیکن به وجود بیاید که فقط اجازه داشته باشد یک تاس را بازی کند ، باید حتما تاس بزرگ را بازی کند
* بازیکن باید تاس ها را به گونه ای بازی کند که حتی الامکان همه یا حداکثر خالهای تاس خود را بازی کرده باشد و خال حرام نداشته باشد و یا کمتر داشته باشد برای مثال :
بازیکن سفید 25 دارد او اگر بخواهد ابتدا تاس 2 را حرکت دهد و به خانه ی 1 ببرد و سپس به ازای تاس 5 مهره ای را از خانه ی 1 بردارد ، از مجموع 7 خال خود ( 5+2) تنها 3 خال را بازی کرده ( 2 را بازی کرده و 1 برداشته)
اما
اگر به ازای تاس 5 یک مهره از خانه ی 3 ( خانه مرشد ) بردارد و به ازای تاس 2 نیز یک مهره از خانه ی یک ( خال خان ) بخورد از مجموع 7 خال خود 4 خال را بازی کرده ( 3 را برداشته و 1 را نیز برداشته ) و خال های کمتری حرام کرده است . هر چند یک گشاد در خانه ی یک میدهد اما نسبت به حرکت اول یک خال بیشتر بازی کرده و یا به عبارت دیگر یک خال کمتر حرام کرده است.
امتیاز دهی :
* هر برد ساده در نرد ایرانی 1 امتیاز دارد
* در صورتی که یک بازیکن تمام مهره های خود را خورده باشد و حریف موفق نشده باشد حتی یک مهره بخورد نفر برنده 2 امتیاز میگیرد و اصطلاحا میگویند مارس کرده است
* برد 3 امتیازی و یا اصطلاحا سگ مارس در بازی وجود ندارد
* بازی بدون دوبرگرد ( دبل) انجام میشود